اِتریوم چیست؟

اِتریوم
اِتریوم چیست؟

اِتریوم به زبان ساده!

اِتریوم یک شبکۀ غیرمتمرکز از رایانه ها با دو عملکرد اساسی است. این دو عملکرد عبارتند از: زنجیره بلوک یا همان بلاک‌چینی که می‌تواند تراکنش ها را ثبت کند و یک ماشین مجازی که می‌تواند قراردادهای هوشمند تولید کند.

اِتریوم که در سال ۲۰۱۵ راه‌اندازی شد، یک پلتفرم نرم‌افزاری غیرمتمرکز مبتنی بر بلاک‌چین و منبع باز است که برای ارز رمزنگاری شده خود، یعنی اِتِر استفاده می شود. اِتریوم این امکان را فراهم می‌کند که قراردادهای هوشمند و برنامه‌های توزیع شده (DApps) بدون هیچ‌گونه خرابی، تقلب، کنترل یا تداخل شخص ثالث ساخته و اجرا می‌شوند.

اِتریوم فقط یک پلتفرم نیست بلکه یک زبان برنامه نویسی (Turing Complete) است، که روی یک بلاک‌چین اجرا می‌شود و به توسعه دهندگان کمک می‌کند تا برنامه‌های توزیع شده را بسازند و منتشر کنند.

درک اِتریوم به زبان ساده: در مقایسه با اینترنت

تمام داده‌های آنلاین شما شامل ایمیل، پست‌های رسانه‌های اجتماعی، عکس‌ها و حتی اطلاعات کلیدی مالی، در رایانه‌ها یا سرورهایی که تحت مالکیت و مدیریت سازمان‌ها یا سازمان‌های بزرگ و کوچک ذخیره می‌شوند. این موضوع در مورد برنامه‌های مختلفی که استفاده می‌کنید صدق می‌کند، زیرا فعالیت‌های شما – مانند رزرو هتل یا صندلی سینما – توسط ارائه دهنده برنامه ردیابی و ضبط می‌شوند.

به عنوان یک کاربر، شما هیچ‌گونه کنترلی بر نحوه مدیریت و رسیدگی به اطلاعات شخصی و سوابق فعالیت‌های آنلاین خود توسط این اشخاص ثالث ندارید. در حالی که این سازمان‌ها در امنیت داده‌های شما تخصص دارند، اما امکان هک کردن، سوء استفاده و فروش داده‌ها، قابل انکار نیست. این امر منجر به “متمرکز شدن” داده‌های کاربر می شود – یعنی سازمان خاصی فرماندهی داده‌های شما را برعهده دارد.

یک پلتفرم مبتنی بر بلاک‌چین مانند اِتریوم سعی دارد تا با کارکرد خودمختار و به صورت غیرمتمرکز بر اساس مجموعه‌ای از قوانین کاملاً مشخص، مشکل تمرکز را رسیدگی کند. اِتریوم این اجازه را می‌دهد تا داده‌های کاربر، هویت وی، استفاده از برنامه‌ها و فعالیت‌های شبکه وی تا حد زیادی مخفی بمانند و از کنترل متمرکز خارج شوند.

تصور کنید که تمام یادداشت‌های مهم پایان‌نامۀ خود را در نرم افزاری مانند Wordpad، یک برنامۀ تلفن همراه یا در یک پورتالِ وبِ آنلاین می‌نویسید و ناگهان آن برنامه یا پورتال توسط صاحب آن قطع می‌شود. تمام اطلاعات مهم شما برای همیشه از بین خواهد رفت. در اِتریوم، یک نهاد به تنهایی بر داده‌های شما کنترل ندارد و هیچ کس به تنهایی نمی‌تواند یک برنامه را منع کند. فقط کاربران می‌توانند تغییراتی ایجاد کنند، و این باعث می‌شود کاربر حتی در صورت دسترسی از طریق برنامه خاصی به داده‌های وی کنترل کامل داشته باشد.

اِتریوم تلاش می‌کند یک راه حل غیرمتمرکز و دموکراتیک ارائه دهد، دقیقاً مانند اینترنت امروزی، اما از کنترل هر مرجع مرکزی آزاد باشد. این شبکه به جای اینکه روی چند کامپیوتر متعلق به یک سازمان کار کند، در شبکه جهانی متشکل از صدها کامپیوتر به نام گره یا نود (Node) که توسط داوطلبان ناشناس اما قابل اعتماد اداره می‌شوند، بنابراین نوعی “اَبَر کامپیوتر جهانی” ایجاد می‌شود.

هر شخصی می‌تواند به راحتی به منابع مختلف موجود در شبکه اِتریوم بپیوندد و از آنها استفاده کند، مانند استفاده از سایت‌ها و پورتال‌های مختلف در اینترنت یا برنامه‌های مختلف تلفن همراه، با مزایایی مانند مخفی ماندن هویت و عدم تمرکز.

این امکان برای فرد وجود دارد، چه اهل فن باشد، چه تازه کار کاملاً، بتواند به راحتی برنامه‌ها را در شبکۀ اِتریوم ایجاد، منتشر، اجرا و کسب درآمد کند. همچنین می‌توان از مشارکت در فعالیت‌های ضروری مانند استخراج، که برای عملکرد شبکه اِتریوم لازم است، کسب درآمد کرد.

نمونه هایی از برنامه های اِتریوم

سازمان‌های خودمختار غیرمتمرکز (DAO): که با استفاده از ترکیبی از قراردادهای هوشمند، قوانین و ساختار می‌توانند برای اداره یک شرکت بدون مدیر تنظیم شوند. DAO می‌تواند متعلق به کسانی باشد که از طریق علامت‌های اتر دارای حق رأی باشند.

WeiFund: فناوری مبتنی بر قراردادهای هوشمند، غیرمتمرکز و سرمایه‌گذاری جمعی که در اِتریوم اجرا می‌شود. این فناوری اجازه می‌دهد تا مشارکت‌ها به دارایی‌های دیجیتالی با پشتوانه قراردادی تبدیل شوند که می‌توانند در اِتریوم مورد استفاده قرار گرفته، و یا معامله و فروخته شوند.

Provenance: زنجیرۀ تأمین را شفاف می‌کند و تمام ذی نفعان را قادر می‌سازد تا به‌روز رسانی های مربوط به منشأ و تاریخچۀ محصولات را به موقع دریافت کنند، و این امکان را به مصرف کنندگان می‌دهد تا آگاهانه تصمیم بگیرند.

Augur: شرکت کنندگان را قادر می‌سازد در مورد نتیجۀ رویدادهای دنیای واقعی پیش بینی کنند و به دنبال پیش بینی‌های صحیح پاداش دریافت کنند. شرکت کنندگان می‌توانند با معامله سهام مجازی و پشتیبانی از آنها با ارزهای رمزنگاری شده، پیش‌بینی کنند. حتی تنها گزارش صحیح نتیجه نیز به طور خودکار پاداش می‌گیرد.

اِتر چیست؟

چرا کسی تلاش کند تا یک برنامه عالی بسازد، اگر جایزه ای برای آن نداشته باشد؟ چرا کسی به عنوان گره به شبکۀ اِتریوم می‌پیوندد و در پویایی و کاربردی نگه داشتن آن مشارکت می‌کند، اگر انگیزه‌ای در کار نباشد؟ علاوه بر این، ممکن است تمام مصنوعات و برنامه‌های مختلف موجود در شبکه نیاز به تعامل با یکدیگر بر اساس نیاز کاربر را داشته باشند و به یک نوع معامله نیاز دارند.

برای پرداختن به همه این مسائل، اِتریوم دارای ارز رمزپایه بومی به نام اِتر است که به عنوان وسیله پرداختی برای همکاران شبکه، توسعه دهندگان برنامه و کاربران عمل می‌کند. اساساً اِتر واحد پول اکوسیستم اِتریوم است. یک توسعه دهندۀ برنامه می‌تواند هزینه‌های میزبانی برنامه را پرداخت کند و می‌تواند توسط کاربران برنامه از طریق اِتر، حقوق دریافت کند. به همین ترتیب، به مشارکت کنندگان گره به دلیل مشارکت‌های خود مانند خدمات استخراج و تأیید، به اِتر حقوق پرداخت می‌شود. بر اساس پرداخت‌های از پیش تعریف شده مبتنی بر اِتر، برنامه‌های مختلفی توسط مصنوعات دیگر در شبکه قابل استفاده و راه اندازی مجدد هستند.

چالش های احتمالی

گستردگی و پتانسیل عظیم اِتریوم با چند خطر مواجه است. اجزای اصلی اِتریوم، قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز، بر اساس کد برنامه نویسی شده‌اند. از آنجا که این کد توسط انسان نوشته شده و مستعد بروز اشکال، آسیب پذیری عملکردی و همچنین هک شدن است، برنامه‌ها فقط به خوبی انسان هایی هستند که آنها را می‌نویسند.

به طور مثال در سال ۲۰۱۶، یک پروژه DAO که موفق شده بود ۱۵۰ میلیون دلار از طریق فروش توکن جمع کند، توسط یک هکر مورد هدف قرار گرفت و ۵۰ میلیون دلار اِتِر به سرقت رفت. در حالی که مشکلی در شبکه اِتریوم وجود نداشت، اما یک نقص فنی در کدِ “DAO” مقصر این سرقت بود.


سخن آخر

درحالیکه بیت‌کوین محدود به یک کاربرد خاص یعنی “فقط پرداخت” از فناوری بلاک‌چین است، اِتریوم قادر است از طریق برنامه‌های خود از خیلی چیزها پشتیبانی کند. شبکۀ برنامه گرای اِتریوم به هر مفهوم، فرایند، یا عملیاتی که ممکن باشد، اجازه می‌دهد تا از مزایای فناوری بلاک‌چین استفاده کند و به روشی مستقل و غیرمتمرکز عمل کند. با برنامه نویسی باز و برنامه‌های غیرمتمرکز مبتنی بر قرارداد هوشمند و کاربرد آسان، اِتریوم به هیچ چیز محدود نمی‌شود.