دیفای (DeFi) یا امور مالی غیرمتمرکز چیست؟

تعریف دیفای و هدف Defi غیرمتمرکز
مفهوم دیفای (Defi) امور مالی غیرمتمرکز

می‌دانیم که رسالت ارزهای رمزنگاری شده اینست که ماهیت پول و پرداخت‌ها را به طور جهانی در‌دسترس دیگران قرار‌ دهد فارغ ازینکه درکجای دنیا قرار دارند. دیفای (DeFi) با جنبش تمرکز زدایی مالی، گامی رو‌به‌ جلو در‌ راستای تحقق این هدف است.
دیفای (DeFi) یک آلترناتیو (جایگزین) جهانی و آزاد برای هرسرویس مالی مانند: پس‌انداز ، وام ، تجارت ، بیمه و… می‌باشد که برای همه افراد در جهان با تلفن هوشمند و اتصال به اینترنت، قابل دسترس است.
دیفای (DeFi) به خدمات مالی با استفاده از قراردادهای هوشمند اشاره دارد، که این توافقات اجرایی خودکار هستند و نیازی به واسطه هایی مانند بانک یا وکیل ندارند و به‌جای آن از فناوری آنلاین بلاک‌چین استفاده می‌کنند.

از سپتامبر ۲۰۱۷ تا زمان نوشتن این مقاله، ارزش کل قفل شده در قراردادهای دیفای از ۲.۱ میلیون دلار به ۶.۹ میلیارد دلار رسیده است. این درحالیست که از این مقدار تنها ۲.۹ میلیارد دلار آن از ابتدای ماه اوت بوده است.

این امر باعث افزایش چشمگیر ارزش (سرمایه بازار) همۀ توکن‌های معاملاتی مورد استفاده در قراردادهای هوشمند دیفای (DeFi) شده است. که درحال‌حاظر جمعاً حدود ۱۵ میلیارد دلار، تقریباً دو برابر ابتدای ماه می‌باشد. ارزش برخی توکن‌ها در طول سال سه یا چهار برابر و برخی دیگر به طور قابل توجهی افزایش یافته‌اند. به عنوان مثال، توکن سینثتیک نتورک (Synthtic Network) بیش‌ از ۲۰ برابر و Aave تقریباً ۲۰۰ برابر افزایش داشته‌اند. بنابراین اگر شما در آگوست ۲۰۱۹، ۱۰۰۰ پوند توکن Aave خریداری کرده بودید، اکنون ارزش آنها تقریباً ۲۰۰,۰۰۰ پوند بود.

اکثر برنامه‌هایی که خود را “دیفای” می خوانند در بستر اِتریوم، دومین پلتفرم بزرگ ارزهای رمزنگاری‌شده در جهان، ساخته شده‌اند و خود را از پلتفرم بیت‌کوین، متمایز کرده‌اند، زیرا استفاده از پلتفرم اِتِریوم برای ساخت انواع دیگر برنامه های غیرمتمرکز آسان‌تر است. موارد استفادۀ مالی توسط ویتالیک بوترین، خالق اِتریوم، در سال ۲۰۱۳ در به اصطلاح “وایت پیپرِ” اصلی اِتریوم اشاره شده است.

محبوب‌ترینِ انواع برنامه‌های دیفای (DeFi) عبارتند‌ از:

صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX): صرافی‌های آنلاین به کاربران کمک می‌کنند تا ارزهای رمزنگاری‌ شده را با ارزهای دیگر مبادله کنند، چه دلار آمریکا با بیت‌‌کوین و چه اِتر (ETH) با دای (DAI). در صرافی‌های غیرمتمرکز معاملات به این ترتیب بوده که بدون اینکه نیاز باشد به واسطه‌ای اعتماد کنند، کاربران را مستقیماً به هم متصل کرده تا بتوانند ارزهای رمزنگاری شده را با یکدیگر مبادله کنند. بازار ارز (فارکس) نمونه‌ای از بازار غیرمتمرکز است، زیرا هیچ مکان فیزیکی وجود ندارد که سرمایه‌گذاران برای خرید و فروش ارز به آنجا بروند. معامله‌گران فارکس می‌توانند از اینترنت برای بررسی قیمت ارز از فروشندگان مختلف در جهان استفاده کنند.

اِستِیبل‌کوین (Stablecoins): ارزهای رمزنگاری ‌شده‌ای هستند که برای ثبات قیمت به دارایی هایی بجز ارزهای رمزنگاری‌‌ شده (مثلاً دلار یا یورو) گره خورده‌اند. استیبل‌کوین از نظر کلاسیک به دارایی‌هایی گفته می‌شود که دارای پشتوانه بوده و ارزش آن به ارزش دارایی پشتوانۀ آن وابسته است. ارز دیجیتال تِتِر (USDT) یک نمونه استیبل‌کوین است که پشتوانه آن دلار آمریکا می‌باشد.

بسترهای وام دهی: این سیستم عامل‌ها از قراردادهای هوشمند برای جایگزینیِ واسطه‌هایی مانند بانک‌ها که وام‌ها را مدیریت می‌کنند، استفاده می‌کنند.

توکن WBTC: روشی برای ارسال بیت‌کوین به شبکۀ اِتریوم است تا بیت‌کوین بتواند مستقیماً در سیستم غیرمتمرکز اِتریوم استفاده شود. WBTC به کاربران امکان می‌دهد سود بیت‌کوینی را که از طریق سیستم عامل‌های وام‌های غیرمتمرکز بدست آمده (که در بالا توضیح داده شد)، کسب‌ کنند.
بازارهای پیش‌بینی: بازارهایی برای شرط‌ بندی برروی نتیجۀ رویدادهای آینده مانند انتخابات، می‌باشند. هدف نسخه‌های دیفای (DeFi) در بازارهای پیش‌بینی ارائه عملکرد یکسان اما بدون واسطه است.

مزایا و معایب دیفای

از جمله مزایای دیفای عبارتند از:

۱) برخی معتقدند که بازارهای غیرمتمرکز می‌توانند تا حد زیادی هکرها را کاهش دهند زیرا هیچ منبع داده‌ای وجود ندارد که آنها بتوانند به آن نفوذ کنند. هرچند اخیراً ثابت شده است که این برخلاف واقعیت است.
۲) بازارهای غیرمتمرکز می‌توانند شفافیت بین طرفین را فراهم کنند، به ویژه اگر آنها از فناوری استفاده کنند که اطمینان حاصل کند هردو طرفین، داده‌ها و اطلاعات مورد توافق را به اشتراک می‌گذارد.
۳) بسیاری از کاربران بازارهای مجازی غیرمتمرکز، فقدان مراجع نظارتی را به عنوان یک مزیتِ آزادی از اختیار شخص ثالث تلقی می‌کنند.
۴) عدم وجود واسطه ها می‌تواند هزینه‌های معامله کمتری را نسبت به بازارهای تنظیم شده به همراه داشته باشد.


همچنین در مورد معایب دیفای (DeFi) می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱) عدم نظارت، خود می‌تواند یک نقطه ضعف باشد، به این دلیل که هیچ مقام حاکمیتی برای نظارت بر معاملات، ارائه کمک یا ارائه چارچوب قانونی وجود ندارد.
۲) از آنجا که معاملات مالی بیشتری از طریق بازارهای غیرمتمرکز انجام می‌شود ، می‌تواند چالش‌هایی را برای نهادهای نظارتی و اجرای قانون ایجاد کند. در مقایسه، بازارهای متمرکز در صورت لزوم، در رابطه با معاملات احتمالی مشکوک، به تنظیم‌ کننده‌‌ها مسیر روشنی برای اقدام ارائه می‌دهند.


جمع بندی

با وجود مشکلات قابل توجهی که سیستم های مالی جهانی در سال‌های اخیر تجربه کرده‌اند و هنوز هم حل نشده باقی مانده‌‌‌اند، به نظر می‌رسد که تغییر مسیر هماهنگ با جریان‌های اصلی مالی به سمت دیفای (DeFi) به سرعت پیش می‌رود. تیم سرمایه‌دار مشهور Draper اخیراً اظهار کرده‌ است: “دنیای دیفای تقریباً به‌ اندازۀ دلار از نظر فنی پیشرفت کرده است و زمانیکه به آن برسد، دیگر کسی وجود نخواهد داشت که بخواهد ارز قابل کنترل سیاسی مانند دلار را بپذیرد.”