شبکه همتا به همتا (Peer to Peer) چیست؟

شبکه همتا به همتا P2P
شبکه همتا به همتا P2P

شبکۀ همتا به همتا (Peer to Peer)، که معمولاً به اختصار با P2P شناخته می‌شود، یک مدل ارتباطی غیرمتمرکز شبکه است،

که از گروهی از دستگاه‌ها (گره‌ها یا نود‌ها، Node) تشکیل شده است که به طور جمعی پرونده‌هایی را ذخیره می‌کنند، که هر گره به عنوان یک همتای شخصی عمل می‌کند. در شبکه همتا به همتا، ارتباط P2P بدون هیچگونه مدیریت مرکزی یا سرور انجام می‌شود، به این معنی که همه گره‌ها از قدرت برابر برخوردار هستند و وظایف یکسانی را انجام می‌دهند.

در سیستم‌های مالی، اصطلاح peer-to-peer معمولاً به مبادلۀ ارزهای رمزپایه یا دارایی‌های دیجیتال (Crypto Asset)، از طریق شبکه توزیع‌شده اشاره دارد. یک پلتفرم P2P به خریداران و فروشندگان این امکان را می‌دهد که بدون نیاز به واسطه‌ها تراکنش‌های خود را انجام دهند. در برخی موارد، وب‌سایت‌ها همچنین ممکن است یک محیط P2P فراهم کنند که وام دهنده‌ها و وام گیرندگان را به هم متصل کند.

معماری P2P می‌تواند برای موارد مختلف استفاده مناسب باشد، به همین خصوص در دهه ۱۹۹۰ با ایجاد اولین برنامه‌های اشتراک فایل محبوب شد. امروزه شبکه‌های P2P در اکثر ارزهای رمزپایه قرار دارند و بخش عمده ای از صنعت بلاکچین را تشکیل می‌دهند. با این حال، آنها در سایر برنامه‌های محاسبات توزیع شده، از جمله موتورهای جستجوی وب، سیستم عامل‌های جریان و بازارهای آنلاین نیز استفاده می‌شوند.

یک شبکه همتا به همتا چگونه کار می‌کند؟

در اصل، یک سیستم P2P توسط یک شبکه توزیع شده از کاربران حفظ می‌شود. معمولاً آنها هیچ مدیر یا سرور مرکزی ندارند، زیرا هر گره یک کپی از پرونده‌ها را در خود نگه‌داشته و همچنین به عنوان سرویس گیرنده و هم به عنوان سرور برای سایر گره‌ها عمل می‌کند؛ بنابراین، هر گره می‌تواند پرونده‌ها را از گره‌های دیگر بارگیری کند یا پرونده‌ها را در آنها بارگذاری کند. این همان چیزی است که شبکه‌های P2P را از سیستم‌های سنتی سرویس گیرندۀ سرور، که در آن دستگاه‌های مشتری پرونده‌ها را از یک سرور متمرکز بارگیری می‌کنند، متمایز می‌کند.

در شبکه‌های P2P، دستگاه‌های متصل پرونده‌هایی را که روی درایوهای آنها ذخیره شده است به اشتراک می‌گذارند. با استفاده از برنامه‌های نرم افزاری طراحی شده برای ایجاد واسطه در اشتراک گذاری داده‌ها، کاربران می‌توانند از دستگاه‌های دیگر موجود در شبکه برای یافتن و بارگیری پرونده‌ها سوال کنند. هنگامی که کاربر یک فایل داده شده را بارگیری کرد، می‌تواند به عنوان منبع آن فایل عمل کند.

به عبارت دیگر، هنگامی که یک گره به عنوان مشتری عمل می کند، آنها پرونده‌ها را از گره‌های شبکه دیگر بارگیری می‌کنند. اما هنگامی که آنها به عنوان سرور کار می‌کنند، منبعی هستند که گره‌های دیگر می‌توانند از این منابع، پرونده‌ها را بارگیری کنند. در عمل، هر دو عملکرد می‌توانند همزمان اجرا شوند.

از آنجا که هر گره‌ای پرونده‌ها را دریافت، منتقل و ذخیره می‌کند، شبکه‌های P2P با بزرگتر‌شدن پایگاه کاربری آنها سریعتر و کارآمدتر عمل می‌کنند. همچنین، ساختار توزیع شده آنها باعث می‌شود سیستم های P2P در برابر حملات سایبری بسیار مقاوم باشند. برخلاف مدل‌های سنتی، شبکه‌های P2P یک نقطه خرابی ندارند.

نقش P2P در بلاک‌چین

P2P یک فناوری است که بر یک اصل بسیار ساده بنا شده است و آن مفهوم عدم‌تمرکز است. معماری بلاک‌چین از فرایند همتا به همتا امکان انتقال همه ارزهای رمزپایه را در سراسر جهان را فراهم می‌کند، بدون اینکه نیازی به هیچ شخص میانجی یا واسطه یا سرور مرکزی باشد. با شبکه توزیع شده نظیر به نظیر، هرکسی که می خواهد در فرآیند تأیید و اعتبارسنجی بلوک شرکت کند ، می‌تواند یک گره بیت‌کوین راه‌اندازی کند.

بلاک‌چین یک دفتر مرکزی غیرمتمرکزِ یک یا چند دارایی دیجیتال در یک شبکه همتا به همتا است. وقتی می‌گوییم یک شبکه همتا به همتا یا نظیر به نظیر، این به معنای یک شبکه غیر همگن نظیر به نظیر است که همه کامپیوترها به نوعی به هم متصل هستند و هر کدام یک نسخه کامل از دفتر را نگهداری می‌کنند و آن را با دستگاه های دیگر مقایسه می‌کنند تا اطمینان حاصل شود داده‌ها دقیق است، برخلاف بانک‌ها که تراکنش‌ها به صورت خصوصی ذخیره می‌شوند و فقط توسط بانک مدیریت می‌‌شوند.


جمع‌بندی

از شبکه‌های اشتراک فایل گرفته تا سیستم عامل‌های تجارتِ انرژی، فناوری همتا به همتا می‌تواند چندین برنامه محاسباتی توزیع شده را سرویس دهی کند. P2P هستۀ اصلیِ بلاک‌چین‌هایی است که ارزهای رمزنگاری شده را ممکن می‌کند زیرا معماری آن عدم تمرکز، امنیت و ریشه کن کردن وابستگی به شخص ثالث است.